Từ chiếc Pentium 'ghẻ' đến những software đầu tiên của mình

Gần đây mình mở lại kho lưu trữ cũ và phát hiện những software từng làm vẫn còn nằm ở đó.

All In One Mini, All In One WanDrv One Click, Software Four In One, VN-LITE và cả những file .bat chỉ vài KB. Có những cái tên mình nhìn lại cũng không nhớ nổi lúc đó dùng để làm gì.

Nhưng chúng nhắc mình rằng hành trình đến với lập trình không bắt đầu từ một khóa học, một ngôn ngữ hay một chiếc máy mạnh. Nó bắt đầu từ một chiếc PC dùng chip Pentium khá "ghẻ", một đứa học lớp 4 muốn máy chạy đỡ chậm hơn và rất nhiều lần mày mò làm hỏng mọi thứ.

Mọi thứ bắt đầu từ một chiếc máy quá yếu

Mình sinh năm 2000. Khoảng năm lớp 4, nếu nhớ không nhầm thì rơi vào năm học 2009-2010, mình được gia đình cho một chiếc máy tính dùng chip Pentium.

Cấu hình của nó khá yếu. Thay vì có thể thoải mái cài game hay software, mình thường xuyên phải tìm cách làm cho máy chạy đỡ chậm hơn.

Trong quá trình đó, mình biết đến Ghost Windows. Chỉ cần bung một bản Ghost là đã có một bộ Windows được tinh chỉnh sẵn, đôi khi đi kèm cả driver và những software cơ bản.

Với một đứa chưa biết gì về máy tính, cảm giác cài xong và thấy chiếc máy chạy nhẹ hơn khá là cuốn. Từ nhu cầu rất đơn giản đó, mình bắt đầu muốn biết người ta đã làm những bản Windows ấy như thế nào.

Phiên Bản Mới và thế giới của những bản Ghost

Khi tìm Ghost Windows trên mạng, mình biết đến forum Phiên Bản Mới. Admin của forum khi đó là anh Khatmau_sr, người thường xuyên chia sẻ những bản Ghost mà mình thấy rất chất lượng.

Phiên Bản Mới còn có những cuộc thi xem bản Ghost của thành viên nào tốt và tối ưu nhất. Mọi người tự làm, chia sẻ, nhận xét rồi so sánh từng bản với nhau.

Thật ra lúc đó mình chưa đủ giỏi để đem Ghost đi thi. Nhìn sản phẩm của các anh trên forum là biết mình còn phải học nhiều lắm.

Nhưng trong quá trình sử dụng, mình nhận ra một vấn đề khác. Sau khi bung Ghost, máy vẫn có thể thiếu driver hoặc chưa có đủ những software cần thiết. Người dùng lại phải đi tìm và cài từng thứ một.

Trong khi nhiều người tập trung làm Ghost, mình bắt đầu để ý đến một hướng lúc đó ít người làm hơn: AIO Software.

Ý tưởng khá đơn giản. Mình muốn gom những driver hoặc software thường dùng vào một bộ công cụ, để sau khi cài lại Windows, người dùng có thể tìm và cài mọi thứ nhanh hơn.

Chưa biết code nhưng vẫn muốn làm software

Mình biết đến AutoPlay Media Studio nhờ một người anh trên Phiên Bản Mới. Thời điểm đó mình chưa biết gì về lập trình.

Ban đầu, mình chủ yếu kéo thả các thành phần, thêm hình ảnh, tạo nút bấm rồi gán hành động cho chúng. AutoPlay Media Studio giúp mình dựng được giao diện và đóng gói một bộ AIO mà không cần phải viết mọi thứ từ đầu.

Sau đó, qua từng phiên bản, mình bắt đầu mày mò thêm phần script. Những đoạn script lúc ấy còn rất đơn giản, nhưng đó là lần đầu mình hiểu rằng phía sau một nút bấm là một chuỗi hành động do chính mình điều khiển.

Sản phẩm đầu tiên mình hoàn thành là Software All In One Necessary Version 1.0.

Mình đăng nó lên forum để chia sẻ. Từ những góp ý, báo lỗi và đề xuất của mọi người, mình tiếp tục làm Version 2 rồi Version 3. Khi đó mình chưa biết khái niệm phát triển sản phẩm hay feedback loop là gì. Mình chỉ biết có người dùng, có feedback thì mình lại muốn sửa cho nó tốt hơn.

Một bản lưu của Version 3 từ tháng 11/2014 vẫn còn trên forum. Nó có dung lượng khoảng 439 MB, hỗ trợ giao diện tiếng Việt và tiếng Anh, sắp xếp software từ A-Z, có biểu tượng, progress bar, phần xử lý font và một vài software phổ biến cho Windows mới cài.

Mình còn tự ghi cả ưu điểm lẫn nhược điểm của sản phẩm. Có progress bar nhưng tốc độ phụ thuộc từng máy, có sai số, chưa chọn được nhiều software để cài cùng lúc và vẫn còn thừa một file rác nhỏ.

Nhìn lại cách viết ngày đó hơi ngây ngô, viết hoa gần như mọi chữ và emoji thì rải khắp nơi. Nhưng mình khá thích sự thành thật ấy. Làm được gì thì nói, chưa làm được gì cũng ghi ra rồi chờ mọi người góp ý.

Từ những bộ AIO đến ChenJi Production

Sau Version 1, 2 và 3, mình tiếp tục làm thêm nhiều phiên bản khác.

Theo ngày còn lưu trên forum, Software AIO Halloween Style By ChenJi xuất hiện ngày 1/11/2014. Mình từng viết rằng đã "quằn quại cả một buổi" để tìm ý tưởng và làm giao diện theo chủ đề Halloween.

Chỉ một tuần sau là bài đăng Version 3 của Software All In One Necessary. Có thể thấy giai đoạn đó mình làm và thử nghiệm khá liên tục. Nghĩ ra một ý tưởng, làm giao diện, đóng gói, đăng lên forum, nhận feedback rồi lại làm tiếp.

Về sau mình còn làm All In One WanDrv One Click, một giao diện nhỏ giúp mở bộ cài driver chỉ với một click.

Đến năm 2016, mình làm All In One - You Very Professional Version 2. Sản phẩm này không còn chỉ là một bộ software đóng gói sẵn. Nó là công cụ giúp người khác tự tạo bộ AIO của riêng họ.

Tool hỗ trợ file EXE và MSI, cho phép chọn nhiều software rồi cài hàng loạt, lưu danh sách cho lần mở sau và thay đổi tên, nội dung, copyright qua file Setting.ini.

Màn hình About còn có logo CJ, dòng ChenJi Production, Viet Nam iTech Forum và Team All In One Website. Hồi đó mình đã bắt đầu nghĩ đến tên gọi, logo và một kiểu nhận diện riêng, dù tất cả vẫn còn rất đơn giản.

Mình không code tất cả từ con số 0. Phần lớn hành trình bắt đầu bằng một công cụ trực quan, kéo thả, thử action rồi học thêm script. Nhưng chính quá trình đó đã dạy mình cách biến một vấn đề thành một thứ có thể mở lên và sử dụng được.

Từ software đến forum riêng

Sau một thời gian sinh hoạt trên Phiên Bản Mới, iTo.vn, TechRum và nhiều forum khác, mình cũng muốn có một nơi để đăng software, chia sẻ thủ thuật và xây dựng cộng đồng riêng.

Tháng 9/2014, mình bắt đầu Chiến Trường IT với domain chientruongit.net. Đến giờ mình cũng chẳng hiểu sao hồi đó lại chọn cái tên nghe "chiến" như vậy =]].

Chiến Trường IT sử dụng XenForo. Đây là forum sơ khai, được làm khi mình gần như chưa biết gì về website. Mục tiêu lúc đó đơn giản là mày mò để hiểu một forum hoạt động như thế nào.

Mình dùng hosting free nên website khá chập chờn. Cần sửa gì là mở File Manager hoặc FTP rồi chỉnh thẳng file trên hosting.

Không có local environment. Không có staging. Không có Git hay rollback. Thậm chí lúc đó mình còn không biết backup là gì.

Có lần mình làm forum ngừng hoạt động gần một ngày. Mình ngồi sửa tới sửa lui mà không hiểu nó hỏng ở đâu. Cách fix bug chủ yếu là thử một thứ, refresh, thấy chưa được rồi lại thử tiếp.

Khá cực, nhưng những lần tự làm hỏng rồi tự sửa như vậy buộc mình phải đọc lỗi, tìm cấu trúc của XenForo, cài plugin, thay theme và tập customize. Vì XenForo dùng PHP nên mình cũng bắt đầu học PHP từ đó.

Mình học website trên chính hệ thống đang chạy, không có backup và cũng không biết mình đang liều đến mức nào.

Chiến Trường IT chỉ là nơi thử nghiệm. Sau đó là Việt Nam iTech, rồi đến tháng 12/2016, hành trình ấy trở thành iTrum - Diễn Đàn Công Nghệ Trẻ.

Đây là một quá trình kế thừa về kinh nghiệm và ý tưởng, không phải migrate cùng một hệ thống. iTrum được dựng mới hoàn toàn, không chuyển database hay thành viên từ Chiến Trường IT sang.

iTrum và những năm tháng làm cộng đồng

iTrum là cộng đồng về công nghệ. Mọi người chia sẻ software, bài hướng dẫn, tip, khóa học, tin tức và nhiều nội dung liên quan.

Về sau, mình tự redesign lại giao diện iTrum trên nền XenForo. Thay vì chỉ hiển thị danh sách chủ đề như một forum truyền thống, trang chủ mới đưa những bài viết nổi bật lên thành các khối hình ảnh lớn, gần với một trang tin công nghệ hơn.

Đến tháng 8/2021, một ảnh mình còn giữ cho thấy Alexa ước tính iTrum đứng hạng 670.744 toàn cầu và 5.933 tại Việt Nam. Trước đó 90 ngày, thứ hạng toàn cầu được ghi nhận ở mức 985.992.

Alexa Rank chỉ là một chỉ số ước tính về traffic và mức độ tương tác, không phải số người truy cập chính xác. Nhưng với một forum nhỏ do mình và anh em cùng duy trì, nhìn thứ hạng ấy cải thiện vẫn vui lắm.

Ngày 24/8/2021, mình đăng lại những ảnh chụp thứ hạng và viết: "Mệt thì có mệt đó nhưng nhìn vào thì thấy vui. [...] Thành quả một tháng của mình và anh em itrummer."

Đây cũng là cộng đồng mình dành nhiều thời gian và tâm huyết nhất. Mình không chỉ quản lý forum hay chỉnh sửa giao diện, mà còn xây dựng ITRUM Channel trên YouTube.

Mình tự tìm chủ đề, viết nội dung, quay và dựng video. Một số video có nhờ bạn bè hỗ trợ thu âm, nhưng phần lớn công việc vẫn do mình tự làm.

Video dưới đây được đăng vào tháng 9/2017. Phần credit ghi Editor là ChenJi và Hoàng Anh, người đọc là Mai Thu Hồng.

Khi đó mình chưa nghĩ đây là content production hay xây dựng thương hiệu. Mình chỉ muốn iTrum có thêm nội dung hữu ích và trông giống một cộng đồng công nghệ thực sự.

Trong thời gian hoạt động, iTrum lần lượt sử dụng các domain:

Lý do đổi domain cũng chẳng phải rebrand hay chiến lược gì ghê gớm. Có lần mình quên gia hạn tên miền rồi bị người khác đăng ký mất :v. Một bài học khá đau về việc có thể chăm chút cả hệ thống nhưng lại quên thứ giữ địa chỉ của nó.

Vận hành một website thật cũng kéo theo những vấn đề mà lúc làm AIO mình chưa từng nghĩ đến.

Có một thời gian website nhận request lạ từ nhiều nguồn. Mình không còn nhớ chính xác log hay kiểu tấn công, chỉ nhớ website không truy cập được và panel hiển thị lượng request bất thường.

Mình bắt đầu kiểm tra, chặn các IP khả nghi, đưa website qua Cloudflare proxy và thiết lập firewall. Lúc đó mình chưa có kiến thức bài bản về security hay chống DDoS. Phần lớn vẫn là thấy dấu hiệu nào thì tìm hiểu và thử xử lý dấu hiệu đó.

Những lần như vậy khiến mình hiểu rằng dựng được một website chỉ là bước đầu. Giữ cho nó tiếp tục hoạt động mới là phần khó hơn.

Những người bạn bước ra từ forum

Forum ngày đó không chỉ cho mình kiến thức. Nó còn giúp mình quen những người bạn mà có lẽ ngoài đời mình khó có cơ hội gặp.

Một trong số đó là Chu Hiển Đạt, hay Eugene Chu. Đạt cũng yêu thích công nghệ và từng viết bài trên TechRum. Từ những cuộc trò chuyện trên mạng, tụi mình dần trở thành bạn rồi giữ liên lạc đến tận bây giờ.

Khi mình xây dựng iTrum, Đạt tham gia với vai trò Moderator. Đạt hỗ trợ quản lý forum và review các bài viết cho mình.

Đến năm 2022, trong một lần Đạt từ Úc về TP.HCM chơi, tụi mình mới có tấm ảnh chụp chung đầu tiên.

Software cũ có thể không còn phù hợp. Forum rồi cũng dừng hoạt động. Nhưng một vài mối quan hệ bắt đầu từ thời đó thì vẫn còn.

Khi iTrum khép lại

Từ năm 2024, khi bắt đầu chuẩn bị ra trường, mình cũng có quá nhiều công việc phải lo. Thời gian dành cho iTrum ngày càng ít, trong khi duy trì một cộng đồng thì không thể chỉ thỉnh thoảng mới ghé vào.

Internet cũng đã thay đổi. Forum không còn là nơi anh em công nghệ thường xuyên tìm đến như trước. Mọi người dần chuyển sang Discord, Facebook Group và những nền tảng có tốc độ tương tác nhanh hơn.

Cuối cùng, mình quyết định dừng iTrum vào ngày 26/12/2025.

Không hẳn vì mình hết yêu cộng đồng này. Mình chỉ biết bản thân không còn khả năng chăm sóc nó như trước, còn thời của forum cũng đã khác.

iTrum khép lại, nhưng những gì nó để lại thì vẫn còn: kiến thức về website và server, kinh nghiệm làm nội dung, những lần tự xử lý sự cố, và cả những người bạn như Đạt.

Từ một đứa thiên về xã hội đến Full Stack và AI

Năm 2018, mình bắt đầu học đại học ngành Công nghệ Phần mềm.

Việc chọn ngành không phải một quyết định xuất hiện đột ngột. Trước đó mình đã có nhiều năm mày mò Ghost, làm AIO, học script, sửa XenForo, tập PHP và vận hành forum.

Từng việc nhỏ cộng lại thành niềm đam mê lập trình lúc nào mình cũng không để ý.

Buồn cười là mình vốn thiên về các môn xã hội, còn Toán, Lý, Hóa thì... ngu thấy bà =]]. Nhưng cuối cùng mình vẫn đi theo Công nghệ Phần mềm, rồi hiện tại làm Full Stack và thêm những phần việc liên quan đến AI.

Nhìn lại, mình không bắt đầu bằng câu hỏi nên học ngôn ngữ nào hay framework nào đang hot. Mình bắt đầu bằng một vấn đề rất nhỏ: làm sao để chiếc máy Pentium yếu của mình chạy ổn hơn.

Vấn đề đó dẫn mình đến Ghost Windows. Ghost dẫn mình đến AIO. AIO dẫn mình đến script. Forum dẫn mình đến PHP, server, cộng đồng và những người bạn.

Chiếc máy cũ chắc đã không còn từ lâu. Nhưng những gì bắt đầu từ nó thì vẫn đang tiếp tục.

Ở bài sau, mình sẽ kể tiếp hành trình từ hosting free, VPS, những panel từng dùng cho đến cách mình self-host các dự án cá nhân với Dokploy và Cloudflare R2 hiện nay.

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này.

See yah.