Từ một thằng bé chưa biết Internet là gì đến Full Stack Engineer

Gần đây mình mở lại kho lưu trữ cũ và phát hiện những software từng làm vẫn còn nằm ở đó.

All In One Mini, All In One WanDrv One Click, Software Four In One, VN-LITE và cả những file .bat chỉ vài KB. Có những cái tên mình nhìn lại cũng không nhớ nổi lúc đó dùng để làm gì.

Nhìn lại đống file đó, mình nhận ra đây không chỉ là câu chuyện về vài software cũ hay một forum đã dừng hoạt động. Mỗi cái tên đều gắn với một chặng đường, từ lúc mình còn là một thằng bé chưa biết Internet là gì cho đến khi trở thành Full Stack Engineer.

Hành trình đó không bắt đầu từ một khóa học hay một ngôn ngữ lập trình. Nó bắt đầu từ kết nối ADSL, những lần chơi game, chat Yahoo, xem YouTube, tải phần mềm và rất nhiều lần mày mò làm hỏng mọi thứ.

Chiếc Pentium "ghẻ" và lần đầu bước vào Internet

Mình sinh năm 2000. Khoảng năm lớp 4, nếu nhớ không nhầm thì rơi vào năm học 2009-2010, mình được gia đình cho một chiếc máy tính dùng chip Pentium.

Nhà mình lúc đó kết nối Internet bằng ADSL. Trước đó mình gần như chưa biết Internet là gì, nên chiếc máy tính giống như một cánh cửa mở ra một thế giới hoàn toàn khác.

Mình lên mạng để chơi game, dùng Yahoo, xem YouTube và tải phần mềm. Internet cũng là nơi mình thi IOE, Violympic và bắt đầu tham gia những forum đầu tiên.

Ban đầu, mình chỉ dùng những gì tìm thấy. Nhưng càng sử dụng, mình càng học được cách tự tìm kiếm câu trả lời. Khi máy gặp vấn đề, mình lên Internet tra cứu. Khi thiếu software, mình tìm nơi tải. Khi muốn biết người khác đang làm gì với máy tính, mình đọc các bài chia sẻ trên forum.

Cấu hình của chiếc PC lại khá yếu. Thay vì có thể thoải mái cài game hay software, mình thường xuyên phải tìm cách làm cho máy chạy đỡ chậm hơn.

Trong quá trình đó, mình biết đến Ghost Windows. Chỉ cần bung một bản Ghost là đã có một bộ Windows được tinh chỉnh sẵn, đôi khi đi kèm cả driver và những software cơ bản.

Với một đứa chưa biết gì về máy tính, cảm giác cài xong và thấy chiếc máy chạy nhẹ hơn khá là cuốn. Từ nhu cầu rất đơn giản đó, mình bắt đầu muốn biết người ta đã làm những bản Windows ấy như thế nào.

Những forum đầu tiên mình tìm thấy

Từ những lần tự tìm kiếm trên Internet, mình bắt gặp phienbanmoi.com, itonline.vn và nhiều cộng đồng công nghệ khác.

Mình khá hào hứng. Một thằng bé lúc đó không nghĩ rằng trên Internet lại có nhiều người cùng sở thích và đam mê giống mình đến vậy. Mọi người chia sẻ những gì họ biết, đặt câu hỏi, góp ý và phản biện lẫn nhau.

Phiên Bản Mới là một trong những forum mình biết đến đầu tiên, cũng là nơi cuốn mình vào thế giới Ghost Windows. Admin khi đó là anh Khatmau_sr, người thường xuyên chia sẻ những bản Ghost rất chất lượng.

Phiên Bản Mới còn có những cuộc thi xem bản Ghost của thành viên nào tốt và tối ưu nhất. Mọi người tự làm, chia sẻ, nhận xét rồi so sánh từng bản với nhau.

Thật ra lúc đó mình chưa đủ giỏi để đem Ghost đi thi. Nhìn sản phẩm của các anh trên forum là biết mình còn phải học nhiều lắm.

Sau đó mình mới biết đến itonline.vn của anh Dorin. Forum của anh để lại cho mình một kiểu ấn tượng khác: giao diện rất clean, mọi thứ gọn gàng và chạy cực kỳ mượt. Mình chưa biết gì về thiết kế hay trải nghiệm người dùng, chỉ đơn giản cảm thấy vào forum của anh rất "đã". Về sau, mỗi lần chỉnh theme cho forum của mình, mình vẫn luôn muốn tạo ra được cảm giác gọn và mượt như thế.

Ban đầu mình chủ yếu đọc và học theo những gì mọi người chia sẻ. Càng ở lâu trong các cộng đồng ấy, mình càng muốn tự làm một thứ gì đó, đăng lên forum rồi nghe mọi người nhận xét. Cảm giác được ở giữa những người có chung sở thích là một trong những lý do khiến mình tiếp tục mày mò lâu đến vậy.

Nhưng trong quá trình sử dụng, mình nhận ra một vấn đề khác. Sau khi bung Ghost, máy vẫn có thể thiếu driver hoặc chưa có đủ những software cần thiết. Người dùng lại phải đi tìm và cài từng thứ một.

Trong khi nhiều người tập trung làm Ghost, mình bắt đầu để ý đến một hướng lúc đó ít người làm hơn: AIO Software.

Ý tưởng khá đơn giản. Mình muốn gom những driver hoặc software thường dùng vào một bộ công cụ, để sau khi cài lại Windows, người dùng có thể tìm và cài mọi thứ nhanh hơn.

Chưa biết code nhưng vẫn muốn làm software

Mình biết đến AutoPlay Media Studio nhờ một người anh trên Phiên Bản Mới. Thời điểm đó mình chưa biết gì về lập trình.

Ban đầu, mình chủ yếu kéo thả các thành phần, thêm hình ảnh, tạo nút bấm rồi gán hành động cho chúng. AutoPlay Media Studio giúp mình dựng được giao diện và đóng gói một bộ AIO mà không cần phải viết mọi thứ từ đầu.

Sau đó, qua từng phiên bản, mình bắt đầu mày mò thêm phần script. Những đoạn script lúc ấy còn rất đơn giản, nhưng đó là lần đầu mình hiểu rằng phía sau một nút bấm là một chuỗi hành động do chính mình điều khiển.

Sản phẩm đầu tiên mình hoàn thành là Software All In One Necessary Version 1.0.

Mình đăng nó lên forum để chia sẻ. Từ những góp ý, báo lỗi và đề xuất của mọi người, mình tiếp tục làm Version 2 rồi Version 3. Khi đó mình chưa biết khái niệm phát triển sản phẩm hay feedback loop là gì. Mình chỉ biết có người dùng, có feedback thì mình lại muốn sửa cho nó tốt hơn.

Đến Version 3, mình bắt đầu chăm chút hơn cho trải nghiệm sử dụng. Bộ AIO lúc đó nặng khoảng 439 MB, có cả giao diện tiếng Việt lẫn tiếng Anh. Mình còn ngồi sắp từng software theo thứ tự A-Z, thêm icon để dễ tìm, thêm progress bar để biết quá trình cài đặt đã chạy đến đâu, rồi làm cả phần xử lý font cho những máy hiển thị không đúng.

Bây giờ nhìn lại, những thứ đó khá cơ bản. Nhưng với mình của năm 2014, mỗi chi tiết được thêm vào đều là một thứ mình vừa tự học được và muốn thử đưa vào sản phẩm.

Điều khiến mình bật cười là trong bài giới thiệu, mình còn thật thà ghi cả những thứ làm chưa tốt. Progress bar có thể chạy nhanh chậm tùy máy, chức năng chọn nhiều software vẫn chưa có, thậm chí cài xong còn sót lại một file rác nhỏ. Hồi đó chưa biết viết changelog hay nhận bug report, mình cứ thấy thiếu gì thì ghi thẳng ra như vậy.

Nhìn lại cách viết ngày đó hơi ngây ngô, viết hoa gần như mọi chữ và emoji thì rải khắp nơi. Nhưng mình khá thích sự thành thật ấy. Làm được gì thì nói, chưa làm được gì cũng ghi ra rồi chờ mọi người góp ý.

Từ những bộ AIO đến ChenJi Production

Sau Version 1, 2 và 3, mình tiếp tục làm thêm nhiều phiên bản khác. Ngoài chenjinguyen và ChenJi, thời đó mình còn dùng một nickname khác là Kaito KID. Vì vậy một vài software và video cũ mang tên Kaito KID, nhưng vẫn là do mình làm.

Đến Software All In One Standard Version 6.0, mình đã có thể gom khá nhiều software vào cùng một màn hình. Cách trình bày vẫn còn đơn giản, gần như một danh sách dài với vài nút chọn và cài đặt. Nhưng lúc đó, nhìn một công cụ do mình làm có thể cài nhiều thứ chỉ sau vài cú click đã thấy vui lắm rồi.

Mình còn quay một video ngắn để giới thiệu cách sử dụng Version 6.0 rồi đăng dưới nickname Kaito KID vào ngày 22/11/2014. Video chỉ dài hơn một phút, thao tác cũng chẳng có gì phức tạp, nhưng đó là cách mình tập giới thiệu thứ vừa làm ra cho người khác.

Sang Version 7.0, mình thấy một danh sách dài như vậy bắt đầu khó dùng nên thử chia software thành từng nhóm. Trình duyệt để một chỗ, driver để một chỗ, rồi đến multimedia, office và security. Bây giờ nhìn lại, đây chỉ là một thay đổi nhỏ về giao diện. Nhưng nó cũng là lúc mình bắt đầu tự hỏi người dùng sẽ tìm thứ họ cần như thế nào, thay vì chỉ cố nhét thật nhiều software vào sản phẩm.

Có lúc mình lại thử đi theo hướng ngược lại với một bản All In One Mini 1.1 nhỏ gọn hơn. Mình bỏ bớt những phần trang trí, chỉ giữ những gì cần để chọn và cài software. Bản này cũng mang nickname Kaito KID.

Theo ngày còn lưu trên forum, Software AIO Halloween Style By ChenJi xuất hiện ngày 1/11/2014. Mình từng viết rằng đã "quằn quại cả một buổi" để tìm ý tưởng và làm giao diện theo chủ đề Halloween.

Chỉ một tuần sau, mình lại đăng Version 3 của Software All In One Necessary. Giai đoạn đó gần như cứ nghĩ ra gì là mình thử làm ngay. Xong một giao diện thì đóng gói, đưa lên forum, đọc bình luận rồi lại mở AutoPlay Media Studio ra sửa tiếp.

Một lần khác, mình làm All In One WanDrv One Click để giải quyết đúng chuyện từng khiến mình khó chịu sau khi cài lại Windows: thiếu driver. Công cụ chỉ có một giao diện rất nhỏ, bấm vào là mở bộ cài WanDrv, nhưng nó nối khá trọn vẹn với lý do mình bắt đầu làm AIO từ đầu.

Đến năm 2016, mình bắt đầu nghĩ xa hơn một chút với All In One - You Very Professional Version 2. Thay vì tự chọn software rồi đóng gói sẵn cho mọi người, mình thử làm một tool để người khác có thể tạo bộ AIO của riêng họ.

Mình muốn người dùng tự thêm file cài đặt, tự chọn những software cần chạy và thay cả tên lẫn copyright qua Setting.ini. Với mình, đây là một bước chuyển khá thú vị: từ làm ra một bộ AIO thành làm công cụ để người khác tự tạo AIO.

Hồi đó mình rất thích cảm giác được đặt tên cho những thứ mình làm. Thế là logo CJ xuất hiện, rồi đến ChenJi Production, Viet Nam iTech Forum và Team All In One Website. Nghe bây giờ hơi kêu, chứ lúc ấy đó chỉ là cách một thằng nhóc đánh dấu rằng: thứ này do mình làm, thuộc về cộng đồng mình đang xây.

Mình không code tất cả từ con số 0. Phần lớn hành trình bắt đầu bằng một công cụ trực quan, kéo thả, thử action rồi học thêm script. Nhưng chính quá trình đó đã dạy mình cách biến một vấn đề thành một thứ có thể mở lên và sử dụng được.

Từ software đến forum riêng

Sau một thời gian sinh hoạt trên Phiên Bản Mới, itonline.vn, TechRum và nhiều forum khác, mình cũng muốn có một nơi để đăng software, chia sẻ thủ thuật và xây dựng cộng đồng riêng.

Tháng 9/2014, mình bắt đầu Chiến Trường IT với domain chientruongit.net. Đến giờ mình cũng chẳng hiểu sao hồi đó lại chọn cái tên nghe "chiến" như vậy =]].

Mình dựng Chiến Trường IT bằng XenForo khi gần như chưa biết gì về website. Nó chưa phải một cộng đồng đúng nghĩa, giống một phòng thí nghiệm để mình bấm thử mọi thứ hơn. Cài được plugin nào là thử plugin đó, thấy theme nào hay thì lại tìm cách thay vào.

Mình dùng hosting free nên website khá chập chờn. Cần sửa gì là mở File Manager hoặc FTP rồi chỉnh thẳng file trên hosting.

Không có local environment. Không có staging. Không có Git hay rollback. Thậm chí lúc đó mình còn không biết backup là gì.

Có lần mình làm forum ngừng hoạt động gần một ngày. Mình ngồi sửa tới sửa lui mà không hiểu nó hỏng ở đâu. Cách fix bug chủ yếu là thử một thứ, refresh, thấy chưa được rồi lại thử tiếp.

Khá cực, nhưng những lần tự làm hỏng rồi tự sửa như vậy buộc mình phải đọc lỗi, tìm cấu trúc của XenForo, cài plugin, thay theme và tập customize. Vì XenForo dùng PHP nên mình cũng bắt đầu học PHP từ đó.

Biết được một chút PHP, mình bắt đầu làm rất nhiều side project. Đến giờ mình không còn nhớ hết chúng tên gì hay đã đi được đến đâu. Phần lớn chỉ bắt đầu từ một nhu cầu rất cụ thể: mình muốn làm một thứ, nhưng chưa biết làm như thế nào.

Thế là mình tìm đúng phần đang cần, đọc hướng dẫn, lấy code về sửa, chạy thử rồi gặp lỗi. Lỗi thì lại tìm tiếp, sửa tiếp, cho đến khi nó chạy được. Xong một thứ, mình lại nảy ra ý muốn thêm thứ khác và vòng lặp bắt đầu lại.

Mình không học PHP theo một lộ trình hoàn chỉnh. Mình học theo vấn đề. Cần gì thì học cái đó, sai ở đâu thì mò ở đó. Cách này giúp mình làm ra được nhiều thứ rất sớm, nhưng cũng để lại khá nhiều khoảng trống mà lúc ấy mình không hề nhận ra.

Mình học website trên chính hệ thống đang chạy, không có backup và cũng không biết mình đang liều đến mức nào.

Chiến Trường IT khép lại sau vài tháng, rồi mình thử lại với Việt Nam iTech. Mỗi lần bắt đầu lại, mình biết thêm một chút về XenForo, hosting và cách một cộng đồng vận hành.

Đến tháng 12/2016, những lần thử đó dẫn mình đến iTrum - Diễn Đàn Công Nghệ Trẻ. iTrum được dựng mới hoàn toàn, không chuyển database hay thành viên cũ sang. Thứ mình mang theo chỉ là kinh nghiệm, những bài học và mong muốn làm một cộng đồng chỉn chu hơn lần trước.

Tháng 12/2016 - iTrum bắt đầu

iTrum là nơi mình muốn gom lại những điều từng khiến mình hào hứng khi bước vào Internet. Mọi người có thể chia sẻ software, viết hướng dẫn, đăng tip, khóa học hay tin tức công nghệ. Mình muốn một người mới ghé vào cũng tìm thấy thứ gì đó hữu ích, giống như mình từng tìm thấy trên Phiên Bản Mới và những forum ngày trước.

Trong những năm làm iTrum, mình có Chu Hiển Đạt, Thiện IT, Hoàng Anh, Nguyễn Phương Tân, Huy Hoàngg, Trần Đức Ý, Nguyễn Văn Hiệp, Phan Tuấn, Nguyễn Việt Hoàng, Bùi Gia Bảo và Tiền Minh Vy đồng hành.

Chắc chắn vẫn còn nhiều người khác mà sau từng ấy năm mình không thể nhớ hoặc kể hết tên. Có người mình đã mất liên lạc từ lâu. Nhưng nhìn lại, mình mới thấy iTrum chưa bao giờ là câu chuyện của riêng một mình mình.

Năm 2017 - Từ forum đến ITRUM Channel

Mình dành cho iTrum nhiều thời gian hơn bất kỳ cộng đồng nào trước đó. Ngoài quản lý forum và chỉnh giao diện, mình còn mở ITRUM Channel trên YouTube. Mình tự tìm chủ đề, viết nội dung, quay rồi dựng video. Thỉnh thoảng có bạn bè hỗ trợ thu âm, nhưng phần lớn vẫn là mình tự xoay xở.

Một trong những video tụi mình làm được đăng vào tháng 9/2017. Mình và Hoàng Anh phụ trách phần dựng, còn Mai Thu Hồng hỗ trợ giọng đọc.

Khi đó mình chưa nghĩ đây là content production hay xây dựng thương hiệu. Mình chỉ muốn iTrum có thêm nội dung hữu ích và trông giống một cộng đồng công nghệ thực sự.

Năm 2018 - Bước vào ngành Công nghệ Phần mềm

Năm 2018, mình bắt đầu học đại học ngành Công nghệ Phần mềm. Lúc bước vào đại học, việc chọn ngành này không còn là một quyết định quá bất ngờ. Trước đó mình đã có nhiều năm mày mò Ghost, làm AIO, học script, sửa XenForo, tập PHP và vận hành forum.

Nhưng lên đại học, mình mới nhận ra biết làm cho một thứ chạy được và hiểu cách xây phần mềm là hai chuyện khác nhau. Trước đó mình học theo nhu cầu nên biết khá nhiều mảnh rời rạc, trong khi những khái niệm như OOP, cấu trúc dữ liệu, design pattern, cách tổ chức code hay làm việc theo quy trình vẫn còn rất mơ hồ.

Đại học không phủ nhận những năm tự mò trước đó. Ngược lại, nó giúp mình gọi đúng tên những thứ từng làm theo bản năng, hiểu vì sao có những cách viết code tốt hơn và nhìn thấy những lỗ hổng trong cách học của mình.

Từng việc nhỏ từ trước đó cộng lại thành niềm đam mê lập trình lúc nào mình cũng không để ý. Còn đại học bắt đầu biến niềm đam mê ấy thành một nền tảng có cấu trúc hơn.

Buồn cười là mình vốn thiên về các môn xã hội, còn Toán, Lý, Hóa thì... ngu thấy bà =]]. Nhưng cuối cùng mình vẫn chọn Công nghệ Phần mềm.

Trong thời gian học, mình cũng dần đi từ PHP sang JavaScript, rồi tiếp tục với Node.js và TypeScript. Đây là con đường đưa mình từ việc làm những trang PHP nhỏ sang cách nhìn đầy đủ hơn về cả frontend lẫn backend.

Python lại đến từ một hướng khác. Các môn liên quan đến AI và Data buộc mình phải làm quen với phân tích dữ liệu, mô hình và những bài toán vốn không giống kiểu website mình từng làm.

Năm 2020 - MindX và những bài Data trên Facebook

Từ tháng 4/2020, khi đang học năm hai, mình bắt đầu làm thêm tại MindX. Môi trường giảng dạy khiến mình phải chỉn chu hơn trong cách chuẩn bị, trình bày và giải thích một vấn đề cho người khác hiểu. Biết làm thôi chưa đủ, mình còn phải hiểu đủ rõ để có thể nói lại bằng cách dễ tiếp nhận hơn.

Cũng trong năm đó, một giảng viên bắt cả lớp phải đăng những bài làm liên quan đến Data lên Facebook. Nghĩ lại vẫn thấy mắc cười vãi :v. Thế là trên trang cá nhân của mình xuất hiện cả phương trình hồi quy, p-value và kết quả phân tích dataset StudentPerformance, nằm giữa những bài đăng đời thường.

Những bài tập đó là một trong những lần đầu mình dùng Python cho Data và các chủ đề liên quan đến AI. Khi ấy mình chưa nghĩ sau này AI lại trở thành một phần trong công việc hiện tại.

Việc học và đi làm thêm không khiến iTrum dừng lại. Trong những năm đó, mình vẫn tiếp tục viết bài, xử lý sự cố và giữ forum hoạt động.

Những năm vừa học vừa giữ iTrum

Suốt những năm hoạt động, địa chỉ của iTrum cũng đổi tới đổi lui:

Lý do đổi domain cũng chẳng phải rebrand hay chiến lược gì ghê gớm. Có lần mình quên gia hạn tên miền rồi bị người khác đăng ký mất :v. Một bài học khá đau về việc có thể chăm chút cả hệ thống nhưng lại quên thứ giữ địa chỉ của nó.

Vận hành một website thật cũng kéo theo những vấn đề mà lúc làm AIO mình chưa từng nghĩ đến. Có một thời gian iTrum liên tục nhận request lạ từ nhiều nguồn. Mình không còn nhớ chính xác log hay kiểu tấn công, chỉ nhớ mở website thì không vào được, còn trong panel là một lượng request bất thường.

Lúc đó mình vừa lo vừa không biết bắt đầu từ đâu. Mình dò từng IP, chặn những nguồn khả nghi, đưa website qua Cloudflare proxy rồi tập thiết lập firewall. Chưa có kiến thức bài bản về security hay chống DDoS, mình vẫn quay lại cách học quen thuộc: thấy dấu hiệu nào thì tìm hiểu dấu hiệu đó, rồi thử từng cách mình tìm được.

Những lần như vậy khiến mình hiểu rằng dựng được một website chỉ là bước đầu. Giữ cho nó tiếp tục hoạt động mới là phần khó hơn.

Năm 2021 - Khi công sức bắt đầu hiện thành con số

Về sau, mình thấy giao diện forum truyền thống với những hàng chủ đề nối tiếp nhau hơi khô nên tự redesign lại iTrum trên nền XenForo. Mình đưa các bài nổi bật lên trang chủ bằng những khối hình ảnh lớn, để iTrum trông gần với một trang tin công nghệ hơn. Đây cũng là lúc những năm mày mò theme và customize XenForo bắt đầu cho ra một thứ nhìn khá đúng với ý mình.

Tháng 8/2021 là một trong những lần mình thấy công sức viết bài và chăm forum hiện ra thành một con số cụ thể. Alexa khi đó ước tính iTrum ở hạng 670.744 toàn cầu và 5.933 tại Việt Nam, cải thiện khá nhiều so với mốc 985.992 toàn cầu của 90 ngày trước.

Tất nhiên Alexa Rank chỉ là một chỉ số ước tính, không phải số người truy cập chính xác. Nhưng với một forum nhỏ do mình và anh em tự viết bài, tự quản lý rồi tự kéo nhau hoạt động mỗi ngày, nhìn thứ hạng ấy cải thiện vẫn vui lắm.

Ngày 24/8/2021, mình đăng lại loạt ảnh này với mấy dòng rất thật: làm thì mệt, cũng tốn tiền, nhưng nhìn thành quả của mình và anh em itrummer vẫn thấy vui.

Năm 2022 - Kỳ thực tập đầu tiên và những người bạn từ forum

Năm 2022, mình bước vào kỳ thực tập đầu tiên. Sau nhiều năm tự làm side project, học ở đại học và làm thêm trong môi trường giảng dạy, đây là lần đầu mình thật sự bước vào một môi trường phát triển phần mềm với vai trò thực tập sinh.

Mốc này khiến hành trình từ những đoạn PHP tự mò đến công việc developer bắt đầu trở nên rõ ràng hơn. Những thứ mình từng tự học, học ở đại học và tích lũy qua side project giờ bắt đầu được đặt vào một công việc thật.

Forum ngày đó không chỉ cho mình kiến thức. Nó còn giúp mình quen những người bạn mà có lẽ ngoài đời mình khó có cơ hội gặp.

Một trong số đó là Chu Hiển Đạt, hay Eugene Chu. Đạt cũng yêu thích công nghệ và từng viết bài trên TechRum. Từ những cuộc trò chuyện trên mạng, tụi mình dần trở thành bạn rồi giữ liên lạc đến tận bây giờ.

Khi mình xây dựng iTrum, Đạt tham gia với vai trò Moderator. Đạt hỗ trợ quản lý forum và review các bài viết cho mình.

Đến năm 2022, trong một lần Đạt từ Úc về TP.HCM chơi, tụi mình mới có tấm ảnh chụp chung đầu tiên.

Software cũ có thể không còn phù hợp. Forum rồi cũng dừng hoạt động. Nhưng một vài mối quan hệ bắt đầu từ thời đó thì vẫn còn.

Năm 2024 - Khi mình thật sự thấy bản thân là Software Engineer

Nếu phải chọn một khoảnh khắc để nói rằng thằng bé ngày trước đã thật sự trở thành Software Engineer, với mình đó không phải ngày vào đại học, ngày đi thực tập hay ngày có chức danh đầu tiên.

Nó đến vào lúc mình rời công việc đầu tiên vào tháng 3/2024.

Trước đó mình đã làm software, nhận thêm những công việc freelance từ cuối năm 2021 và đi qua nhiều phần của một hệ thống, từ backend, frontend đến database và vận hành. Nhưng khi còn ở trong một môi trường quen thuộc, đôi lúc mình vẫn có cảm giác bản thân chỉ đang tiếp tục con đường đã được đặt sẵn trước mặt.

Sau khi nghỉ việc, mình bắt đầu tự đi tìm những cơ hội freelance và một hướng đi mới. Không còn một nơi cũ để dựa vào, mình phải nhìn lại xem bản thân thật sự làm được gì, có thể giải quyết vấn đề nào và muốn trở thành kiểu engineer như thế nào.

Chính giai đoạn đó khiến mình nhận ra mình không còn là một đứa chỉ biết làm theo tutorial hoặc mò cho code chạy nữa. Mình đã có thể bước vào một hệ thống đang tồn tại, hiểu vấn đề, tiếp tục phát triển nó và chịu trách nhiệm với phần việc của mình.

Có lẽ cảm giác trở thành Software Engineer không xuất hiện khi ai đó trao cho mình một chức danh. Nó xuất hiện khi mình rời khỏi chỗ quen thuộc mà vẫn biết cách tiếp tục đi bằng những gì đã tích lũy được.

Cuối năm 2024 - Bước ngoặt với AI

AI thật ra đã xuất hiện từ những bài Data bằng Python ở đại học. Đến khoảng tháng 8/2024, mình bắt đầu trực tiếp làm những phần backend liên quan đến LLM, luồng dữ liệu và cơ sở dữ liệu cho sản phẩm thực tế.

Nhưng nếu hỏi từ khi nào AI thật sự trở thành một phần trong công việc và hướng đi của mình, thì đó là cuối năm 2024, khi mình quyết định bắt đầu học thạc sĩ.

Quyết định ấy là một bước ngoặt. Trước đó, AI với mình vẫn giống một nhánh công việc mới mà mình đang thử sức. Từ thời điểm đó, mình bắt đầu nhìn nó như một hướng đi dài hạn, nơi kinh nghiệm Full Stack, backend, Data và thói quen tự mày mò từ trước có thể gặp nhau.

Mình không bỏ con đường Software Engineer để chuyển hẳn sang một thế giới khác. AI dần trở thành một lớp mới nằm trên chính nền tảng mình đã xây suốt nhiều năm.

Năm 2024-2025 - Khi iTrum khép lại

Từ năm 2024, khi bắt đầu chuẩn bị ra trường, mình cũng có quá nhiều công việc phải lo. Thời gian dành cho iTrum ngày càng ít, trong khi duy trì một cộng đồng thì không thể chỉ thỉnh thoảng mới ghé vào.

Internet cũng đã thay đổi. Forum không còn là nơi anh em công nghệ thường xuyên tìm đến như trước. Mọi người dần chuyển sang Discord, Facebook Group và những nền tảng có tốc độ tương tác nhanh hơn.

Cuối cùng, mình quyết định dừng iTrum vào ngày 26/12/2025.

Không hẳn vì mình hết yêu cộng đồng này. Mình chỉ biết bản thân không còn khả năng chăm sóc nó như trước, còn thời của forum cũng đã khác.

iTrum khép lại, nhưng những gì nó để lại thì vẫn còn: kiến thức về website và server, kinh nghiệm làm nội dung, những lần tự xử lý sự cố, và những người từng đồng hành cùng mình.

Hiện tại - Full Stack Engineer và AI

Từ một đứa thiên về các môn xã hội, mình đã đi qua Ghost Windows, AIO, PHP, XenForo, hosting và những năm tự vận hành cộng đồng. Hiện tại mình làm Full Stack Engineer, thiên nhiều hơn về backend, đồng thời xây dựng những workflow và sản phẩm có AI ở bên trong.

Khi làm việc với Agent Coding, mình lại gặp đúng vòng lặp quen thuộc từ thời học PHP: muốn làm một thứ, thử, sai, sửa rồi học tiếp. Chỉ khác là lần này mình không còn mò ở tầng cú pháp nữa, mà mò cách diễn đạt ý định, chia vấn đề và kiểm tra code do AI tạo ra. Mình đã kể kỹ hơn về cảm giác đó trong bài Agent Coding - có phải chúng ta đang quay lại thời mò mẫm?.

Nhìn lại, mình không bắt đầu bằng câu hỏi nên học ngôn ngữ nào hay framework nào đang hot. Mình bắt đầu bằng việc khám phá Internet, rồi gặp một vấn đề rất nhỏ: làm sao để chiếc máy Pentium yếu của mình chạy ổn hơn.

Internet dẫn mình đến những forum đầu tiên. Chiếc máy yếu dẫn mình đến Ghost Windows. Ghost dẫn mình đến AIO. AIO dẫn mình đến script. Forum dẫn mình đến PHP, server, cộng đồng và những người bạn.

Chiếc máy cũ chắc đã không còn từ lâu. Nhưng những gì bắt đầu từ nó thì vẫn đang tiếp tục.

Ở bài sau, mình sẽ kể tiếp hành trình từ hosting free, VPS, những panel từng dùng cho đến cách mình self-host các dự án cá nhân với Dokploy và Cloudflare R2 hiện nay.

Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này.

See yah.